Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Rząd zapowiada koniec „saloników VIP” i omijania kolejek

Szef rządu zapowiedział zdecydowane działania wobec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia. Najmocniej wybrzmiała deklaracja, że praktyki prowadzące do nierównego dostępu do świadczeń mają zostać wyeliminowane, a dla osób dopuszczających się takich działań nie będzie pobłażliwości. W praktyce chodzi o sytuacje, w których pacjenci są traktowani inaczej nie ze względu na stan zdrowia, lecz znajomości, układy lub nieformalne zasady obowiązujące w placówkach. Rząd wskazuje też wprost, że w publicznym systemie nie mogą działać tzw. „saloniki VIP”, czyli rozwiązania umożliwiające uprzywilejowany dostęp do pomocy medycznej.

W ocenie premiera problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków, ale pokazuje słabości całego systemu. Z tego powodu w centrum planowanych zmian ma się znaleźć uszczelnienie zasad korzystania ze świadczeń, tak aby publiczna ochrona zdrowia była dostępna na równych zasadach dla wszystkich pacjentów. To ważne nie tylko dla osób czekających na wizytę czy zabieg, ale też dla lekarzy, pielęgniarek i pozostałych pracowników ochrony zdrowia, którzy działają zgodnie z regułami. Według rządu uczciwe uporządkowanie systemu ma służyć właśnie tej zdecydowanej większości personelu medycznego.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

„saloniki VIP”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

W tle tej zapowiedzi znalazły się niedawne nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie. Rząd podkreśla, że nie są one traktowane jako odosobniony incydent, lecz jako przykład szerszych problemów występujących w wielu polskich placówkach. Wskazano również, że osoby odpowiedzialne za sytuację w tym szpitalu zostały już odwołane, a dziś doszło także do rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy. Dla gabinetu najważniejsze ma być jednak nie samo reagowanie na pojedynczy kryzys, ale zbudowanie systemu, który nie pozwoli na podobne przypadki w przyszłości.

E-rejestracja ma uporządkować kolejki i ułatwić kontrolę

Jednym z filarów zapowiadanych zmian ma być e-rejestracja. Premier polecił przyspieszenie prac nad jej ostatecznym wdrożeniem, podkreślając, że cyfrowy system zapisów zwiększy przejrzystość całego procesu i pozwoli lepiej kontrolować kolejki do lekarzy. W praktyce oznacza to większą widoczność tego, kto i kiedy zapisał się na wizytę, a także łatwiejsze wykrywanie sytuacji, w których pacjenci są przyjmowani poza standardową kolejnością. Dla zwykłych ludzi może to oznaczać mniej chaosu, mniej niejasności i większą pewność, że zasady obowiązują wszystkich tak samo.

Rząd wiąże z e-rejestracją także możliwość wskazywania miejsc, w których dochodzi do nieprawidłowości. Transparentny system ma pozwolić na szybsze wykrywanie praktyk omijających oficjalne listy oczekujących. W materiałach rządowych pojawia się też przykład nieformalnego „zeszytu” funkcjonującego w niektórych szpitalach, który może służyć omijaniu kolejki poza oficjalnym obiegiem. Z punktu widzenia pacjentów taki mechanizm oznacza ryzyko, że dostęp do leczenia zależy nie od terminu zgłoszenia, lecz od nieformalnych ustaleń.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

„zeszytu”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

W tej części zapowiedzi ważny jest nie tylko aspekt technologiczny, ale też organizacyjny. Jeśli rejestracja stanie się jednolita i lepiej kontrolowana, łatwiej będzie porównywać liczbę zapisów, sprawdzać terminy i wyłapywać anomalie. To może mieć znaczenie szczególnie tam, gdzie kolejki są długie, a pacjenci od dawna zgłaszają brak jasnych zasad. Zmiana ma więc dotyczyć nie jedynie administracji, lecz realnego doświadczenia osób korzystających z publicznej opieki zdrowotnej.

• e-rejestracja ma zostać wdrożona szybciej niż pierwotnie zakładano
• system ma zwiększyć transparentność kolejek do świadczeń medycznych
• ma też pomóc wykrywać przypadki omijania oficjalnych zasad zapisów, w tym nieformalne praktyki w szpitalach

„Lekarze milionerzy” i kontrola zarobków z publicznych pieniędzy

W wystąpieniu premiera pojawił się także temat nadużyć związanych z zarobkami części medyków. Rząd chce ograniczyć zjawisko określane jako działalność tzw. „lekarzy milionerów”, którzy wykorzystują system ochrony zdrowia do generowania bardzo wysokich dochodów. Wskazano również na tzw. „lekarzy z walizkami”, czyli osoby realizujące kosztowne procedury w wielu placówkach, ale de facto nieprowadzące stałej opieki nad pacjentem. Według zapowiedzi takie praktyki mają zostać ukrócone, bo zaburzają przejrzystość całego systemu i rodzą pytania o to, jak wykorzystywane są środki publiczne.

Premier zaznaczył też, że konieczna jest kontrola tego, ile zarabiają medycy pracujący w publicznej służbie zdrowia i w ilu miejscach pobierają wynagrodzenie z państwowych środków. W praktyce ma to oznaczać wgląd odpowiedniej instytucji w Ministerstwie Zdrowia w dane dotyczące pracy i dochodów medyków. Rząd tłumaczy to potrzebą większej przejrzystości, ale jednocześnie podkreśla, że celem nie jest podważanie pracy personelu medycznego ani jego wynagrodzeń. Chodzi o to, by pieniądze publiczne były wydawane w sposób czytelny i uczciwy, a pacjent miał pewność, że system służy leczeniu, a nie nadmiernym zyskom wybranych osób.

„lekarzy milionerów”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

„lekarzy z walizkami”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, prezes Rady Ministrów

Premier zwrócił się wprost do środowiska lekarskiego, prosząc o współpracę przy porządkowaniu systemu i ograniczaniu nieprawidłowych praktyk. W jego ocenie nie ma tu miejsca na konfrontację, bo stawką są interesy pacjentów, ale też samych lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia. To istotne także z perspektywy mieszkańców takich miast jak Piekary Śląskie, którzy korzystają z publicznych placówek i odczuwają skutki każdej zmiany w organizacji kolejek, zapisów czy dostępności świadczeń. Im bardziej system będzie przejrzysty, tym mniejsze ryzyko, że pacjent zostanie odesłany z poczuciem bezsilności.

Wypowiedzi o NATO i odpowiedzialności Europy za obronność

Pod koniec wystąpienia Donald Tusk odniósł się również do spraw związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym i przygotowaniami do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Przypomniał, że prezydent reprezentuje Polskę na takich szczytach zgodnie z wieloletnią tradycją, a władze rządowe mają dbać o precyzyjne przekazywanie stanowiska państwa. Zwrócił się w tej sprawie do Władysława Kosiniaka-Kamysza, współpracującego z Radosławem Sikorskim, aby komunikacja była jednoznaczna i spójna. Ten wątek pokazuje, że rząd łączy temat ochrony zdrowia z szerszym spojrzeniem na stabilność państwa i jego instytucji.

Premier ocenił, że szczyt NATO w Ankarze będzie w praktyce zamykał etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Chodzi zwłaszcza o finansowanie oraz gotowość militarną w zakresie broni konwencjonalnej. W tej układance Polska ma być przedstawiana jako przykład dla NATO, jeśli chodzi o poziom zaangażowania. Dla odbiorców z lokalnych społeczności takie deklaracje mają znaczenie pośrednie, ale pokazują szerszy kierunek polityki państwa: porządkowanie systemów wewnętrznych oraz wzmacnianie bezpieczeństwa na zewnątrz.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako miejsce ujawnienia nieprawidłowości
• doszło do rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy
• szef rządu odniósł się do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze

Zapowiedzi dotyczące ochrony zdrowia mają więc dwa poziomy. Z jednej strony chodzi o twardą walkę z nadużyciami, omijaniem kolejek i nieformalnymi przywilejami, z drugiej o uporządkowanie pracy całego systemu tak, by pacjent wiedział, na jakich zasadach może liczyć na pomoc. Władze wskazują, że bez e-rejestracji, kontroli przepływu świadczeń i większej przejrzystości zarobków nie da się skutecznie zamknąć luk wykorzystywanych przez nielicznych. Dla zwykłych pacjentów najważniejszy ma być efekt w postaci równych zasad i mniejszej liczby sytuacji, w których publiczna służba zdrowia działa według niejasnych reguł.